 Praca
i życie na wsi narażają człowieka na zwiększony kontakt z
kleszczami, które choć niewielkie, są nosicielami wielu groźnych
chorób. Najczęściej przyczyniają się do zachorowań na boreliozę i
kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).
Kleszcze, większości z nas, kojarzą się z lasami, ale spotkamy je
niemal wszędzie: na łąkach, nad rzekami i jeziorami, w zaroślach, a
nawet na trawnikach, w miastach i wsiach. Zagrożenie ugryzieniem przez
kleszcza dotyczy praktycznie terenu całego kraju. Aktywność kleszczy
występuje miedzy majem a listopadem, a najwięcej zachorowań notuje się
w czasie żerowania nimf od maja do sierpnia.
Dorosły, głodny kleszcz ma zaledwie kilka milimetrów, a mimo to
jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia zarówno ludzi, zwierząt domowych
jak i gospodarskich. Samica kleszcza może złożyć nawet 20 tys. jaj.
Pajęczaki są bardzo odporne - głodne są w stanie przetrwać w odrętwieniu
nawet 800 dni, łatwo się przystosowują, żerując na ponad 300
gatunkach ssaków (w przewadze na gryzoniach) i ptaków, będących
swego rodzaju "magazynami" krętków wywołujących boreliozę.
I choć to właśnie borelioza jest chorobą najczęściej przenoszoną
przez kleszcze, zwykle dochodzi do zakażenia także innymi chorobotwórczymi
mikroorganizmami przenoszonymi przez te pajęczaki (tzw. koinfekcja).
Drogi zakażenia chorobami odkleszczowymi:
- ukąszenie przez zakażonego kleszcza lub owada
- spożycie surowego mleka lub mięsa zakażonej krowy, kozy, owcy
- prawdopodobne jest też zakażenie płodu przez łożysko i dzieci
przez mleko zakażonej matki
- kontakty seksualne
- skrajnie rzadko przez rany na skórze.
Pomimo rozwoju medycyny nadal najlepszą metodą obrony przez
boreliozą, kleszczowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych oraz innymi
chorobami przenoszonymi przez kleszcze jest unikanie kontaktu z zarażonymi
stawonogami. Ważne, by przestrzegać kilku prostych zasad, które
pozwalają zapobiegać ukąszeniom, minimalizując ryzyko zachorowania
na choroby odkleszczowe.
Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi, należy:
- nosić szczelne obuwie i ubranie, zakrywające większość ciała,
- stosować środki odstraszające kleszcze,
- trzymać się z dala od miejsc, w których kleszcze zazwyczaj
przebywają, takich jak wysokie trawy i tereny gęsto zakrzewione,
- po każdym pobycie w plenerze starannie obejrzeć swoje ciało -
skórę głowy, uszy, szyję, a szczególnie miejsca w zagięciach rąk,
kolan, pachwin itp.
Jeśli mimo stosowania odpowiedniej odzieży i środków odstraszających
znajdziemy kleszcza wbitego w skórę, należy go prawidłowo i szybko
usunąć.
|
Tak należy postąpić
-
Jeśli kleszcz znajduje się w trudno dostępnym
miejscu należy poprosić o pomoc druga osobę
-
Uchwycić kleszcza pęsetą lub specjalnym przyrządem
do usuwania kleszczy
-
Złapać kleszcza tuż przy skórze, możliwie
najbliżej główki
-
Pociągnąć lekko, ale zdecydowania i prostopadle
do skóry, wyciągając kleszcza
-
Dokładnie obejrzeć wyciągniętego pasożyta,
sprawdzając czy nie został rozerwany (ma głowę i odnóża)
-
Zaciągnąć kleszcza, wyrzucić go i dokładnie umyć
ręce
-
Przemyć miejsce po ukąszeniu środkiem dezynfekującym,
a następnie przez klika dni obserwować, czy nie pojawiają się
niepokojące objawy (opuchlizna, rumień).
|
Tego nie należy robić
-
Nie smarować kleszcza tłuszczem - powoduje to
wymioty kleszcza do wnętrza ciała człowieka lub zaatakowanego
zwierzęcia
-
Nie przypalać kleszcza nie podrażniać go
-
Nie nałapać kleszcza w najgrubszym miejscu, za odwłok
-
Nie należy wykręcać, szarpać na boki, może to
spowodować oderwanie części i pozostawienie np. główki w skórze.
|
Opracowano na podstawie broszury prewencyjnej "Borelioza
i kleszczowe zapalenie opon mózgowo - rdzeniowych", wydanej przez
Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Sybilla Gancarek
Specjalista
Samodzielny Referat Prewencji, Rehabilitacji i Orzecznictwa Lekarskiego
KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO
ODDZIAŁ REGIONALNY WE WROCLAWIU
|